{"id":230,"date":"2024-09-26T20:29:29","date_gmt":"2024-09-26T20:29:29","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/?p=230"},"modified":"2024-09-26T20:29:29","modified_gmt":"2024-09-26T20:29:29","slug":"joseph-k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/?p=230","title":{"rendered":"Joseph K"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toplum s\u00f6zle\u015fmesi, bireylerin bir tak\u0131m \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden istekli olarak vazge\u00e7erek, ya\u015fad\u0131klar\u0131 kara par\u00e7as\u0131 \u00fczerinde d\u00fczeni sa\u011flama yetkisini, ortak ak\u0131lla \u00f6nceden belirlenmi\u015f kurallar \u00e7er\u00e7evesinde, demokrasi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, yine halk\u0131n i\u00e7inden se\u00e7ti\u011fi ki\u015filere devreder. Bu ki\u015filer, halktan ald\u0131\u011f\u0131 onayla devlet denen organizmay\u0131 hukuk \u00e7er\u00e7evesinde y\u00f6netmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr ve sahip olduklar\u0131 g\u00fcc\u00fc kendi menfaatlerine kullanmamalar\u0131 i\u00e7in bir\u00e7ok denge-denetleme mekanizmalar\u0131 kurulmu\u015ftur. Herkesin demokrasiye ve hukuka inanc\u0131 oldu\u011fu \u00f6nkabul\u00fc ile varsay\u0131lan bu s\u00f6zle\u015fmeye g\u00fc\u00e7 sahipleri bir s\u00fcre sonra uymamaya ba\u015flar. Yasalar\u0131n arkas\u0131ndan dolan\u0131r. Kendi menfaati i\u00e7in yasalar \u00e7\u0131kar\u0131r ve elinde bulundurdu\u011fu g\u00fc\u00e7le her \u015feyi \u00f6yle k\u0131l\u0131f\u0131na uydurabilir ki, demokrasinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan haber alma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, bireysel haklar\u0131n savunulmas\u0131 gibi olgular\u0131 tamamen g\u00f6zard\u0131 ederek, iktidar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm fiillere g\u00f6z yumdu\u011fu andan itibaren yapacak pek de bir kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Uydurulan k\u0131l\u0131f\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kmak, uyduran\u0131n iste\u011fi olmadan imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oyun tam da bu noktada, yapabilece\u011fi pek de bir \u015fey olmayan Joseph K&#8217;n\u0131n \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Yani son 15 senedir \u00fclkemizde ya\u015fayan ve ya\u015farken \u00f6lm\u00fc\u015f binlerce insan\u0131n hikayesidir. Hapishanelerin a\u011fz\u0131na kadar dolu oldu\u011fu ve fikirleri y\u00fcz\u00fcnden insanlar\u0131n hapise at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye&#8217;sinde, bir\u00e7ok su\u00e7 kayd\u0131 bulunan ki\u015filer sal\u0131verilmekte ve son zamanlarda duydu\u011fumuz polis, kurye cinayetlerini i\u015flemelerine bir nevi yard\u0131m ve yatakl\u0131k edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Joseph K ba\u015f\u0131na gelenleri tek ba\u015f\u0131na \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r fakat kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kanlar\u0131n hi\u00e7biriyle ayn\u0131 dili konu\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Hukuk kendinden o kadar emindir ki, anla\u015f\u0131lmaz kelimeleri kullanarak kendi g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisini yapar. O kelimelerin nas\u0131l i\u015fleyece\u011fi de muktedirin inisiyatifindedir. Birey devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz kalm\u0131\u015f, kendi gibi, toplumu olu\u015fturan ve haklar\u0131n\u0131 savunmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fi ki\u015filerin de menfaatleri i\u00e7in g\u00fc\u00e7 sahibinin yan\u0131nda konumland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sadece devletin de\u011fil, neoliberal politikalar\u0131n sonunda, ba\u015far\u0131n\u0131n mutlak belirleyici oldu\u011fu ve ba\u015farmak zorunda oldu\u011fun bir toplum yap\u0131s\u0131nda i\u015finden de \u00f6d\u00fcn veremez. B\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir olay i\u00e7inde sadece \u00f6\u011fle aralar\u0131 vard\u0131r. Devlet dairesine gitti\u011finde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015filer de liyakatten uzak, art\u0131k s\u0131radanla\u015fm\u0131\u015f sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131na bile kahkahalarla g\u00fclen, empati yetene\u011fini kaybetmi\u015f birer \u00e7ipli robottan ibarettir. Hukuk yoktur ama g\u00fc\u00e7 sahibinin koydu\u011fu prosed\u00fcrler vard\u0131r ve hi\u00e7bir \u015fekilde bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lamaz. Hem inisiyatifi yoktur hem de bunu yapacak cesareti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oyun, esinlendi\u011fi Dava roman\u0131ndan ba\u015fka, 1984&#8217;\u00fcn karanl\u0131k atmosferini ve Aziz Nesin&#8217;in Ya\u015far Ne Ya\u015famaz eserini hat\u0131rlatt\u0131. B\u00f6yle a\u011f\u0131r ve ele\u015ftirel bir konunun bir komedi olarak sahnelenebilmesi bence b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131. Oyunun bu y\u00f6n\u00fc itibariyle Deveku\u015fu Kabare gelene\u011findeki siyasi hicivi de kapsad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. E\u011fer ki bu oyunu daha bizden \u00f6\u011felerle sahnelemi\u015f olsalar mevcut sistemi anlatmas\u0131yla bir klasik haline gelebilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oyun bir noktada yoruyor ve sonlara do\u011fru h\u0131zlanmas\u0131yla birlikte, yukar\u0131da bana d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri her \u015feyden soyutlan\u0131p, basit bir sahne \u015fovuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyormu\u015f hissiyat\u0131 uyand\u0131rd\u0131. Konu\u015fmalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 s\u00f6ylenmek i\u00e7in s\u00f6ylenmi\u015f gibiydi. Do\u011fa\u00e7lama var m\u0131 bilmiyorum. Genel itibariyle oyunculuklar\u0131 be\u011fendim. Mert F\u0131rat&#8217;\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez canl\u0131 izleyi\u015fim. Deli Bayram\u0131&#8217;ndaki jest ve mimikleri Metin Akp\u0131nar&#8217;\u0131 an\u0131msat\u0131rken, burada da baz\u0131 yerlerde Cem Y\u0131lmaz&#8217;\u0131n oyunculu\u011funu an\u0131msatt\u0131. Bu da belki yaln\u0131z benim \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri sebebiyle be\u011fendi\u011fim bir oyun ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye&#8217;sinin k\u0131sa bir \u00f6zeti oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu sebeple pek bir k\u0131ymetli. Herkesin ho\u015funa gidecek bir oyun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum fakat performanslar\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in gidilebilir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toplum s\u00f6zle\u015fmesi, bireylerin bir tak\u0131m \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden istekli olarak vazge\u00e7erek, ya\u015fad\u0131klar\u0131 kara par\u00e7as\u0131 \u00fczerinde d\u00fczeni sa\u011flama yetkisini, ortak ak\u0131lla \u00f6nceden belirlenmi\u015f kurallar \u00e7er\u00e7evesinde, demokrasi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, yine halk\u0131n i\u00e7inden se\u00e7ti\u011fi ki\u015filere devreder. Bu ki\u015filer, halktan ald\u0131\u011f\u0131 onayla devlet denen organizmay\u0131 hukuk \u00e7er\u00e7evesinde y\u00f6netmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr ve sahip olduklar\u0131 g\u00fcc\u00fc kendi menfaatlerine kullanmamalar\u0131 i\u00e7in bir\u00e7ok denge-denetleme mekanizmalar\u0131 kurulmu\u015ftur. Herkesin demokrasiye ve hukuka inanc\u0131 oldu\u011fu \u00f6nkabul\u00fc ile varsay\u0131lan bu s\u00f6zle\u015fmeye &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":231,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-230","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tiyatro","latest_post"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":232,"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230\/revisions\/232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fatihbasaran.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}